Krzywcza - Trzy Kultury

Krzywcza - pełna wspomnień...

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Polish English French German Irish Russian Ukrainian
Krzywcza.eu - Dla wszystkich, którzy dobrze wspominają lata spędzone w Krzywczy.

Wizytacja bpa Sierakowskiego

Email Drukuj PDF

altWizytacje ks. biskupa Wacława Hieronima Sierakowskiego [zdjęcie obok] były bardzo dokładne i skrupulatne. Dekret reformacyjny, który po niej pozostał zawierał dokładny opis kościoła i parafii. Jak wyglądała krzywiecka parafia w 1744 r. możemy się przekonać czytając poniższy tekst.

 

"Wchodząc do kościoła parafialnego krzywieckiego znachodzimy go od wielu lat zniszczonym, z zerwanym sklepieniem i rozdartymi ścianami. Niech proboszcz zaczętej reparacji i zaczętego dzieła odbudowy nie zaprzestaje. Tak za wsparciem panów patronów i kolatorów, jak i parafian upraszając pomocy. Co zaś do wnętrza i zewnętrznego porządku kościoła, który ma wiele dochodów od tegoż beneficjum, tym łatwiej i tym szybciej przeprowadzonym być może. W przeprowadzeniu zaś tego zwłoki niech nie trzyma, niech niżej napisane słowa serio i z powagą traktuje. Tabernakulum z Najświętszym Sakramentem nie jest dobrze zamknięte. Niech wzmocni wielki ołtarz i doprowadzi do tego, aby puszka z Najświętszym Sakramentem w dwa czyste korporały była odziana. Jeden korporał przez całą puszkę obciągnięty, drugi niech przylega. Wystawienie Najświętszego Sakramentu niech będzie w święto tytułu kościoła. Pozwalamy na rozciągnięcie tego prawa na święto Chrztu Pańskiego.
Oglądając źródło chrzcielne rozumiemy, że woda święcona była w sobotę Zielonych Świąt roku bieżącego i była błogosławiona. Oleje święte są wlane, jednak czuliśmy zatęchnienie. Czasza chrzcielnicy niech będzie należycie pomalowana, przeto niech się stara ks. rektor jak najszybciej wymalować, wyczyścić, uodpornić na naloty i z powrotem nalać wody do naczynia czystego.
Dla większej wygody należy naczynie cynowe na święte oleje zakupić. Jedno naczynie z trzykrotną formą, a w niej oddzielnie nalać olej dla chorych i katechumenów. Każde naczyńko osobno. Liczne defekty ozdoby kościelnej, które są zniszczone, niech będą odnowione. Potem także niech będzie kościół wsparty, a czcigodny ks. proboszcz na wszelki możliwy sposób uzupełnia i ogrodzenie kościelne, które na ten czas zupełnie nie istnieje. Co do pozostałych rzeczy najbardziej potrzebna jest naprawa aparatów zakrystyjnych, szat liturgicznych, alb, ornaty, fluwiale, kapy i inne Utensilia ołtarzowe, kadzielnica, kociołek dla wody święconej, łódka, żelazka do formowania hostii i przetaki do czyszczenia. Katafalk na dzień zaduszny i na rocznicę niech będzie wyłożony. Katafalk trzeba zrobić, dzwonnicę skonstruować, okiennice kościoła naprawić, stalle zreperować.
Budynki zaś plebańskie również uznajemy za reparacji potrzebujące, tak jak: dom dla służby, spichlerz do ruiny się chylący, ogrodzenie wokoło plebanii zniszczone. Dom dla organisty nie istnieje, stąd przy pomocy wszystkich niech troszczy się zbudować dom dla niego blisko cmentarza, aby obecny organista w nim zamieszkał. Organy niech zakupi i organiście przekaże. Sama zaś plebania lepiej ze względu na posłuszeństwo kościołowi i administrowania sakramentów świętych wygodniej z tej strony strumienia  blisko kościoła była przeniesiona i ulokowana.
Radzimy i zachęcamy, aby prawa i dokumenty do zysków tego kościoła służące były zrewidowane i dojrzale opisane, ponieważ przez niedbałość poprzednich proboszczów wiele tych praw i posiadłości starożytnych upadło. Kościołowi niesłusznie z krzywdą odebrane, które ks. rektor obecny prawem ma odebrać pomny przysięgi, jaką złożył przy instytucji do tego kościoła, żeby nie wyobcować nic z posiadanych rzeczy, owszem odzyskać całą duszą naśladując przywilej Rafaela z Krzywczy z 1486 z dnia 3 lipca napisany i datowany i który jest pierwszą dotacją tegoż kościoła i fundację Jana i Szymona Dziersławów braci dóbr Krzywcza dziedziców dany i potwierdzony, i ratyfikowany wypełnić, i liczne inne koncesje kościołowi dane prawa kościelne przywrócić, takie jak: dziesięciny snopowe we wsiach Mielnów, Reczpole, Wola Krzywiecka, Krasice, Korytniki. Zachowując jednak we wszystkim wyżej wymienionego fundację Dziersława zawierającą ze wszystkich pól folwarcznych czyli dworskich, a także zniszczonych i nowizn ze wszystkich pustek i nowizn dziesięcinę snopową, aby zaprzeczone z powrotem otrzymać. Tę dziesięcinę  z pól dworskich wsi Chyrzyna i Wola Krzywiecka mocą wyżej wymienionych praw i przywilejów należących się Krzywczy, a także z Nieteczy prawem odzyskać także dziesięcinę z pól folwarcznych ze wsi Ostrów, która do tego czasu w kwocie pieniężnej 200 florenów była składana dekretem sądu konsystorialnego w Przemyślu z roku 1712 dnia 6 VII w snopach przysądzona i wydania się domagająca powyższych dekretów była przywrócona. Z racji zaprzeczonej dziesięciny snopowej z pól folwarcznych ze wsi Olszany i Krzeczkowa, otrzymanych od najjaśniejszego Kazimierza Jagiellończyka króla polskiego, a nie egzekwowany przez obecnego dziedzica Gumowskiego, prawem odebrać podając sprawę do sądu konsystorialnego. Równocześnie postarać się o odzyskanie mesznego z pól chłopskich i kmiecych z tych wsi. Wolny wrąb w lasach wsi: Ruszelczyce, Wola Krzywiecka, Średnia, Chyrzyna, Kupna, Reczpole, Korytniki, Krasice, Tapin tak dla domu plebańskiego, jak dla budynków poddanych plebańskich dla potrzeb kościoła i plebanii wyżej wymienionymi przywilejami Rafałowymi i Dziersławowymi udzielone niech do czasów dzisiejszych nie będzie zaprzeczone, a prawem umocnić te przywileje i respektem utrzymać. Co do dekretu reformacyjnego szlachetnego Metlanda, wieś Ostrów dekretem Metlanda do kościoła rokietniejskiego przyłączona teraz bliskością parafii kościoła na obecny czas dajemy do kościoła katedralnego w Przemyślu. Ponieważ szlachetny i czcigodny rektor nieważnie wszedł na parafię w Krzywczy będąc równocześnie proboszczem  w Wojutyczach. Proboszcz zobowiązał się, że będąc równocześnie proboszczem w Wojutyczach, ma wykupić dyspensę apostolską na trzymanie dwóch beneficjów. Podczas obecnej wizytacji oczyma naszymi widzieliśmy tylko dzierżawców beneficjów, a nie rezydencję beneficjenta, dlatego spowodowaliśmy, żeby szlachetny ks. rektor to beneficjum krzywieckie po skończonym obecnym kontrakcie szerzej na dzierżawę wypuścił pod karą sekwesu tegoż. Z powodu nie rezydencji tegoż przy tym kościele, czcigodny rektor i dziekan przemyski wiejski także pruchnickim mianowany, niech nie lekceważy kongregacji dekanalnych przeprowadzać jak dwa tylko przeprowadził wobec nas na przyszłość staranność tego obowiązku niech pilnuje. Kongregacje zwykłe 2 razy w roku niech będą zwoływane. Wyznawcy - Rusini temuż proboszczowi do parafii należących wstrętu temuż kościołowi nie czynią i nie są oskarżani o to, w tym jednak uporczywie trwają, że w dniach przygotowania Świąt Paschy na wzgardę rytu łacińskiego w dzwony zwykli uderzać. I dlatego czcigodgo rektora i wikariusza rytu greckiego karcę, żeby przestali sprzyjać i sami nie uderzali w dzwony. Inaczej polecam opornych przed sąd ordynariusza prawem  doprowadzić.
Ponieważ dekretem reformacyjnym wizytacji Metlandowskiej dołączone zostały, żeby Żydzi, a więc arendarz browarów i pozostali domokrążcy w tym mieście mieszkający, na rekompensatę Kościołowi Katolickiemu 6 florenów na święto Narodzenia Pańskiego i innych 6 florenów na święto Wielkanocy  rektorowi ofiarowali, jak mieli w zwyczaju, jednak uparcie odmawiają . Żydzi zaś browarnik i karczmarz we wsiach parafii zupełnie nic nie płacą. Dlatego praktykowana w innych kościołach parafialnych w czasie obecnej wizytacji nasza konstytucja z determinacją ustanawia, że w tymże kościele, co mocno polecamy, poszczególny browarnik 8 florenów, a karczmarz 4 floreny rocznie na święto Wielkanocy składać . Tę pensję tak 12 florenów od Żydów miejskich, jak przytoczono wyżej od arendarzy i browarników czcigodny ks. rektor teraz i na zawsze egzekwować niech nie przestaje. Liczne zaś rzeczy konieczne czcigodne ks. rektor niech przeprowadzi , niech naprawi, niech kupi, niech wykona, o ile spodziewamy się duchem ochoczym niech uczyni i polecamy jego trosce z wszelkim Bożym błogosławieństwem".

Wydane w Krzywczy 8 VI 1744 r. biskup Wacław Hieronim Sierakowski. Kazimierz Chochmański kanonik aplikowany, notariusz wizytacji, generalny sekretarz, ręką własną napisał.
Facebook Google Twitter Myspace Yahoo Blogger Digg Live Reddit Linkedin Icio Furl Techno Poleć na Gadu-Gadu Wykop Śledzik 7821217