Krzywcza - Trzy Kultury

Krzywcza - pełna wspomnień...

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Polish English French German Irish Russian Ukrainian
Krzywcza.eu - Dla wszystkich, którzy dobrze wspominają lata spędzone w Krzywczy.

Krzywcza - Organizacje katolickie

Email Drukuj PDF

alt

Pierwszą strukturą, mająca pewne zręby organizacji, działającą przy krzywieckiej parafii było Bractwo Różańcowe wspominane pierwszy raz w roku 1722. W tej notce zaznaczono, że należy ożywić działalność "Bractwa Świętego Różańca" i zalecono, aby różaniec był śpiewany. Pieniądze na śpiewanie różańca miał corocznie przekazywać Stanisław Żurowski, cześnik przemyski, w wysokości 60 florenów, które były zabezpieczone na dobrach Kupnej. Jest to jedyny związek o charakterze religijnym, który przetrwał do dnia dzisiejszego.

Innych organizacji i stowarzyszeń o charakterze religijnym nie było w parafii do XX w., o czym wspomina ks. Józef Bednarski ówczesny proboszcz w piśmie z dnia 15 XII 1832 r. "... w parafii Krzywcza obrządku łacińskiego nigdy nie było stowarzyszeń...".

 

Związek Katolicko – Społeczny

Na początku XX w. w diecezji przemyskiej za sprawą biskupa ordynariusza Józefa Sebastiana Pelczara rozwinął działalność Związek Katolicko - Społeczny. Za główne cele postawione Związkowi przez arcypasterza przyjęto: krzewienie i umacnianie zasad katolickich we wszystkich dziedzinach życia społecznego, zaprowadzenie w stosunkach społecznych zmian w duchu sprawiedliwości i miłości chrześcijańskiej, obronę praw i interesów narodowych oraz zjednoczenie katolików pracujących dla dobra powszechnego. Stowarzyszenie starało się wypełniać te cele na polu społecznym, oświatowym i religijnym.

W dniu 16 XI 1906 r. przy licznym udziale parafian zawiązano w Krzywczy Związek Katolicko - Społeczny, do którego zapisało się 164 osoby. Przewodniczącym był Bolesław Jocz, właściciel miejscowości. Powołano także Radę Parafialną, która zbierała się trzy razy do roku zostawiając wolny wstęp dla przysłuchujących się. Na tych zebraniach omawiano sprawy wychowania dzieci, opieki nad sierotami i wybrano osoby zaufane w każdej wiosce, by opiekowały się chorymi i zdawały relację Radzie. Rada Parafialna składała się z 25 członków, odbywała posiedzenie 4 razy do roku. Uchwalono też założenie spółki oszczędności i pożyczek systemem Raiffeisena. Wysłano jednego członka Rady Parafialnej na kurs do prowadzenia kasy. W celu podniesienia dobrobytu staraniem Rady zorganizowano wykłady z gospodarstwa w każdej wiosce i postanowiono założyć fabrykę dachówek cementowych. Związek parafian zorganizował Ochotniczą Straż Pożarną.

W roku 1911 Związek Katolicko - Społeczny liczył członków 109. W uroczystość Królowej Korony Polskiej zapisało się do bractwa Królowej Korony Polskiej 265 parafian, w większej części siostry i bracia różańcowi.

Staraniem Związku założono czytelnię, w której pod kierunkiem nauczycielstwa ludność, a szczególnie dzieci szkolne, wypożyczały pożyteczne książki. W czytelniach tych urządzano, o ile czas pozwolił, odczyty i pogadanki. Za staraniem Związku trzy gminy oświadczyły się za zniesieniem u siebie szynków. Celem podniesienia dobrobytu ekonomicznego ludności w każdej prawie gminie założono Kółko Rolnicze, które wspólnie sprowadzały nasiona i nawozy sztuczne. Kasa Raiffeisena rozwijała się bardzo dobrze. Związek pracował także nad pobudzeniem ducha narodowego przez urządzanie obchodów i przedstawień, utworzono osobną sekcję Miłosierdzia, która ze skromnych funduszów przychodzi z pomocą biedniejszym i nie mogącym pracować. Majątku Związek nie posiadał żadnego.

Tak piękną działalność Związku Katolicko - Społecznego przerwała I wojna światowa. Po odzyskaniu Niepodległości w 1918 r. organizacja ta nie wznowiła działalności zarówno w parafii Krzywcza, jak i w całej diecezji. Musiało minąć kilka następnych lat, by znów w parafii zaczęły działać organizacje o charakterze religijnym. Były to: Akcja Katolicka, Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej Męskie i Żeńskie (w 1933 przemianowane na Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej i Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej).

 

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej zostało założone w parafii około 1930 roku, jeszcze pod nazwą Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej, później przemianowane na KSMM. Chłopcy w wieku od 15 lat mieli swoje zebrania w salce katechetycznej na plebanii. Młodzież pochodziła przeważnie z Krzywczy, Woli Krzywieckiej i Reczpola. Głównym opiekunem stowarzyszenia był ks. proboszcz Władysław Solecki. W okresie letnim zarząd organizował rozgrywki w piłce siatkowej. Boisko było na terenie dzisiejszego Międzyłuża. W okresie zimowym na spotkaniach grano w szachy, warcaby, skoczka, czytano gazety i książki katolickie.

Przygotowywano również Jasełka oraz wieczornice na Święta Narodowe: 11 Listopada oraz 3 Maja. Wspólnie z innymi organizacjami wystawiano sztuki teatralne w Domu Ludowym. W ich wystawianiu pomagały Siostry Zakonne oraz miejscowy nauczyciel Wilhelm Hetper.

Za pieniądze z wystawianych sztuk kupowano książki do biblioteki oraz sprzęty do salki katechetycznej. Przez to działała Biblioteka Parafialna, zawierająca wiele cennych książek.

Pierwszym przewodniczącym KSMM był Marian Rostecki, a sekretarzem Franciszek Frankowski. Po nich przewodniczącymi byli: Aleksander Wójtowicz i Jan Mierzwa, a sekretarzami Antoni Sobol i Julian Haszczyn.

 

 

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Żeńskiej

Dziewczęta w starszym wieku szkolnym (15 - 17 lat z całej parafii) spotykały się na zebraniach KSMŻ, które prowadziła miejscowa nauczycielka Julia Krycińska, a pomagały jej siostry franciszkanki. Zebrania odbywały się w ochronce. Na spotkaniach dziewczęta uczyły się szyć, wyszywać, śpiewać piosenki religijne i patriotyczne oraz przygotowywały się do wystawiania sztuk teatralnych, przygotowując stroje i scenografię.

Pierwszą i jedyną przewodniczącą KSMŻ była Zofia Farylnik.

Do KSMŻ należały m.in. : Dorota Nessel - Noworolska, Julia Wolańska, Cecylia Chromiak, Janina Amarowicz - Łabzak, Stefania Włodek, Helena Frankowska-Bochniak, Maria Kopczyńska, Franciszka Wójtowicz, Janina Szymańska, Zofia Farelnik, Emilia Nessel, Aniela Wójtowicz, Franciszka Bukowska, Maria Kwaśna.

 

Akcja Katolicka

Osoby starsze skupiała Akcja Katolicka założona ok.1930 r., która również działała w naszej parafii. W każdą niedzielę spotkania AK odbywały się salce na plebanii. Spotkania prowadził ks. proboszcz Władysław Solecki. Niewiele wiemy o jej działalności, gdyż ostatni członkowie już dawno zmarli. Wiemy, że należeli do niej m.in. Józef Urban, Jan Sobol (senior), Pelagia Wolańska, August Kwasiżur i wielu innych.

Akcja Katolicka wspierała działalność innych organizacji w wystawianiu sztuk teatralnych, kupowała także książki do biblioteczki parafialnej. Jedną z większych akcji była zbiórka pieniędzy i zakup pająka oświetleniowego do kościoła.

Wszystkie organizacje działały do wybuchu II wojny światowej. Po roku 1945 ze względu na sytuację polityczną żadna z organizacji nie wznowiła swojej działalności. 22 I 1991 r. ks. abp Ignacy Tokarczuk erygował w całej diecezji Katolickie Stowarzyszenia Młodzieży. W 1995 r. przy kościele filialnym w Reczpolu powstał oddział Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. Prezeską tego oddziału została Monika Bajda, a asystentem kościelnym ks. Tadeusz Chmiel.

 

Chór parafialny

Przed wojną s.Marta Burówna założyła najpierw chór żeński dwugłosowy, a następnie trzygłosowy, razem ok. 20 osób. Repertuar składał się z pieśni Jana Żukowskiego, Stanisława Żukowskiego i ks. Polita. W chórze śpiewały trzy solistki o wyjątkowo pięknych głosach: Stanisława Kwasiżur - Gajdzik, Janina Kwasiżur - Wąsik oraz Franciszka Wójtowicz, którą wywieziono na Sybir i tam umarła . W styczniu 1952 r. zgłosili się do siostry panowie ze wspaniałego chóru męskiego, gdyż ich dyrygent p. Wilhelm Hetper wyjechał do Przemyśla. Powstał wtedy czterogłosowy chór mieszany. Chór, oprócz pieśni trzygłosowych, miał w repertuarze, w zależności od okresu liturgicznego następujące utwory: "Mękę Jezusa Chrystusa naszego Pana według św. Mateusza" - na Niedzielę Palmową. " Siedem słów Pana Jezusa" - przygotowana z pomocą ks. Jana Barcia oraz "Pasterkę". Ks. J. Barć prowadził także zespół muzyczny, który w okresie maja koncertował w dzwonnicy kościelnej mając repertuarze pieśni maryjne.

W okresie rządów Władysława Gomułki i tzw. odwilży politycznej chór mógł występować publicznie poza kościołem. W okresie Bożego Narodzenia chór i zespół amatorski przedstawił Jasełka, a w okresie Wielkiego Postu przedstawił Misterium Męki Pańskiej w Świetlicy Wiejskiej w Krzywczy. W 1959 r. s. Marta Burówna przeszła na emeryturę i wyjechała z Krzywczy. Od tego czasu chór przestał działać. Dopiero w roku 1970 przybyła na placówkę w Krzywczy organistka s. Maria Kowalczyk, ona to znów zorganizowała i wyćwiczyła chór kościelny - zespół składający się z osób starszych i chór dzieci szkolnych. W dniach 23 i 24 VIII 1970 r. odbyło się Nawiedzenie Parafii przez obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. W czasie tych uroczystości śpiewał chór parafialny 4 - głosowy pod dyrygenturą s. Marii Kowalczyk. Śpiewano pieśni maryjne w czasie uroczystej sumy i pasterki. Śpiewano m.in. "Maryjo ja twe dziecię", "Wszech pośredniczko łask ", "Z wieży kościelnej hal - głos niesie w dal wesołą wieść Ave Maria", "Od jutrzenki Ty jesteś piękniejsza", "Być bliżej Ciebie chcę". Gdy 24 VIII 1970 r. obraz Matki Bożej Częstochowskiej powędrował do Bachórca chór kościelny też tam pojechał wieczorem na furmankach i tam dał koncert pieśni maryjnych. W okresie jesieni chór ćwiczył pieśni na święto Chrystusa Króla oraz kolędy na Boże Narodzenie. Także w okresie jesiennym w Nienadowej Górnej odbył się dekanalny pokaz mszy św. wieczornej, którą uświetnił krzywiecki chór parafialny. Na uroczystość Chrystusa Króla chór koncertował w Dubiecku. Tak ten występ wspomina członek chóru Michał Trawnicki - " W niedzielę Chrystusa Króla pojechaliśmy z naszym chórem kościelnym z dyrygentką s. Marią Kowalczyk autobusem PKS do Dubiecka. Kościół tu duży z filarami. O jej, baliśmy się, czy w tak dużym Kościele nasz skromny chór nie zagubi swego brzmienia wśród tych filarów i czy będzie dobra akustyka. Ale nasze obawy okazały sie płonne. Bo śpiew nasz zabrzmiał doskonale, tak, że ks. proboszcz, jego parafianie i my byliśmy zachwyceni z harmonijnego śpiewu. Do domów wróciliśmy także autobusem PKS".

W lutym 1971 r. s. Maria Kowalczyk odjechała na placówkę do Radomia. Przy pożegnaniu w przedsionku kościoła panie chórzystki i siostra rzewnie się popłakały. Tak szybko potrafiła się zżyć z członkami chóru i potrafiła wytworzyć w zespole harmonijną, rodzinną atmosferę. Na miejsce s. Marii przybyła s. Bronisława Firlej z Radomia, która dalej prowadziła chór kościelny. Robiła próby, na których uczyła nowych pieśni maryjnych, kolęd i pieśni wielkanocnych m.in. wspaniały hymn na rezurekcję - "Gloria tibi Trinitas", ale ona już nie miała tego rozmachu i energii, co s. Maria. Po s. Bronisławie organistką była młodziutka s. Zofia Adamczyk, która też trochę prowadziła chór, ale już bez rozmachu, bazując na pieśniach już wcześniej wyćwiczonych. Wreszcie i ona odjechała, bo powstał jakiś nieprzyjemny konflikt między siostrą, a jedną z chórzystek. I tak w okresie Wielkiego Postu 1979 r. chór zaśpiewał po raz ostatni.

 

Skład chóru żeńskiego dwugłosowego:

Franciszka Wójtowicz, Emilia Nessel, Janina Łabzak-Amarowicz, Zofia Farelnik, Aniela Wójtowicz, Aniela Maciałek, Janina Nessel, Stanisława Kwasiżur, Janina Kwasiżur, Franciszka Wójtowicz.

 

Skład chóru mieszanego czterogłosowego w latach 1952 - 59:

Soprany: Janina Amarowicz, Maria Kasprowicz, Jadwiga Matuszek, Bronisława Stadnik, Stnisława Ostrówka, Maria Śmiałkowska, Stafania Śmiałkowska, Jadwiga Matuszek, Stefania Gąska.

Alty: Emilia Noworolska - Nessel, Aniela Frankowska, Janina Kwaśna, Anna Gąska, Wiesława Ziemiańska, Janina Wolańska.

Basy: Marcin Turek, Józef Gąska, Marian Rostecki, Jan Sobol, Mieczysław Sobol, Piotr Trawnicki.

Tenory: Kazimierz Gąska, Kazimierz Frankowski, Władysław Szymański, Jan Matuszek, Stanisław Adamski, Jan Szymański.

 

Skład chóru mieszanego czterogłosowego w latach 1970 - 1979:

Soprany: Bronisława Stadnik, Elżbieta Swat, Janina Amarowicz, Janina Benedyk, Stanisława Turek, Stanisława Pusz, Maria Kopko, Maria Kwasiżur, Halina Kwasiżur, Jadwiga Matuszek, Irena Matuszek.

Alty: Emilia Kwasiżur, Emilia Noworolska, Anna Gąska, Wiesława Ziemiańska, Zenobia Kruk.

Basy: Marcin Turek, Józef Gąska, Piotr Pawłowski, Mieczysław Sobol, Mieczysław Pawłowski, Marian Roztecki, Michał Trawnicki.

Tenory: Jan Matuszek, Kazimierz Frankowski, Andrzej Wolański, Bronisław Turek.

Piotr Haszczyn

Zapraszamy na blog - www.krzywcza.blogspot.com

Facebook Google Twitter Myspace Yahoo Blogger Digg Live Reddit Linkedin Icio Furl Techno Poleć na Gadu-Gadu Wykop Śledzik 7821217