Uncategorised

Szczegóły

20 grudnia 2022 r. złożyłem wniosek na stypendium do Forum Dialogu na projekt "Dwa upamiętnienia".  Projekt upamiętniałby trzy tragiczne mordy na ludności Żydowskiej w Krzywczy. Upamiętnienie w lesie na górze Kijów około 1,5 km za Krzywczą byłby w postaci pomnika około 1,5 wysokości w formie macewy wkopanej lub umieszczonej na betonowym cokole w miejscu mordu ok.13 Żydów z Krzywczy w dniu 17 IX 1939 r.

---

18-20 listopada 2022 r. brałem udział  w szkoleniu Liderów Dialogu dotyczącym efektywnego pisania wniosków o dofinansowanie działań i przekładania swoich pomysłów na logikę projektu i język wniosków grantowych. 

---

W pierwszej dekadzie listopada 2022 r. zakończyły się prace przy ogrodzeniu cmentarza żydowskiego w Krzywczy. Prace rozpoczęte w 2020 r., zakończono kilka dni temu. Wcześniej nie zakończono inwestycji od strony północnej ze względu na przeszkody własnościowe. Wykonano również wejście z metalową bramą w miejscu wyznaczonym przeze mnie w uzgodnieniu z Urzędem Powiatowym w roku 2015.

---

Wydane zostały reprinty krzywieckich pocztówek można nabywać w sprzedaży stacjonarnej w Galerii Krzywcza 97 [Etno Izba, budynek Świetlicy w Krzywczy]. Kartka z krzywieckim muralem jest gratisowa. Można zamawiać również internetowo na adres Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

---

13 września odbyły się uroczystości związane z 83. Rocznicą Bitwy Krzywieckiej zorganizowanej przez Gminę Krzywcza i miejscowa Szkołę Podstawową. Uroczystość rozpoczęła msza święta w intencji ojczyzny i poległych w bitwie w kościele parafialnym w Krzywczy. Msza św. odbyła się pod przewodnictwem ks. proboszcza Janusza Wilusza, homilię wygłosił Ks. płk Władysław Maciej Kozicki kapelan garnizonu Przemyśl, w koncelebrze uczestniczył pochodzący z Reczpola ks. kpt dr Stanisław Pawłowski proboszcz parafii Wojskowej w Szczecinie. Uroczystości odbywały się z udziałem Wojskowej Asysty Honorowej wystawionej przez żołnierzy 5 Batalionu Strzelców Podhalańskich oraz pocztów sztandarowych Straży Pożarnych i Szkól z terenu naszej Gminy. Po mszy św. wójt gminy Wacław Pawłowski przywitał gości i wygłosił krótkie okolicznościowe. Po wystąpieniu wójta w kilku obrazach przedstawiłem rys historyczny bitwy krzywieckiej. Był też występ słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów Szkoły Podstawowej im. 11 KDP w Krzywczy oraz przemówienia zaproszonych gości.

Następnie zebrani przeszli pod Pomnik Obrońców Ziemi Krzywieckiej, gdzie w asyście wojskowej i kompani honorowej WP został odczytany apel pamięci, została oddana salwa honorowa, złożono kwiaty i zapalono znicze. Uroczystość zakończyła okolicznościowa wystawa poświęcona bitwie krzywieckiej w EtnoIzbie i Świetlicy Wiejskiej przygotowana przez p. Dachnowiczów. <<FOTORELACJA>>

---

Projekt „Krzywiecki mural" powstał na budynku Apteki  w centrum Krzywczy. Wykonali go bezpłatnie  artyści z grypy TE7EM: Hanna Michalska-Baran (Warszawa), Zbigniew Knapczyk (Kraków), Bożena i Wiesław Skibińscy (Przemyśl) oraz Jerzy Cepiński i Mariusz Kościuk z Przemyśla.

W centralnej części muralu znajdują się realistyczne wizerunki 3 postaci związanych z historią Krzywczy - tj. Ksiądz katolicki – Władysław Solecki, Rabin – David Uhri i ksiądz greckokatolicki Iwan Kalimon, którzy w początkach XX w. do wybuchu wojny przewodzili trzem wspólnotom religijnym. Razem współpracowali, szanowali się [Księża byli szwagrami], wspólnie witali biskupów, nie było między nimi większych sporów. Ale to również wspomnienie wielkości przedwojennej Krzywczy, gdzie mimo różnorodności narodowej, miejscowość rozwijała się gospodarczo: około 20 sklepów, cotygodniowe targi, jarmarki oraz kulturowo rozwój różnych organizacji, barwne liczne uroczystość.

W tle jest "teraźniejszość" -  mnogości małych, uproszczonych sylwetek współczesnych ludzi - zarówno anonimowych, ale także autorów muralu i ludzi związanych ze współczesną Krzywczą.

Prace nad muralem trwały  w dniach 16 -19 VII 2022 r. 19 lipca odbyła się skromna uroczystość otwarcia muralu Krzywcza - Trzy Kultury, w centrum miejscowości, z udziałem wójta gminy Wacława Pawłowskiego i burmistrza Dubiecka Jacka Grzegorzaka. Ważne były podziękowania dla artystów, którzy bezpłatnie wykonali mural, zarówno od władz jak i mieszkańców miejscowości. Uroczystość uświetnił koncertem ostatni krzywiecki skrzypek, 92 letni Józef Trawnicki.

Serdeczne podziękowanie również dla właścicieli budynku Barbarze i Stanisławowi Hyżym, za okazaną życzliwość i Maciejowi Barszczewskiemu za ufundowanie farb.

Kuratorem projektu był piszący te słowa Piotr Haszczyn.

Fotogaleria 1

Fotogaleria 2

Fotogaleria 3

---

16 maja 2022 r. zastałem zaproszony do Forum Dialogu. Jest to najstarszą polską organizacją pozarządową zajmującą się działalnością na rzecz zbliżenia pomiędzy Polakami, a Żydami. Forum Dialogu wspiera osoby zajmujące się lokalną pamięcią o społeczności żydowskiej, dbaniem o żydowskie dziedzictwo swoich miejscowości, edukacją o historii i kulturze żydowskiej. Lider Dialogu w Krzywczy

---

"Kryształowy generał" Bronisław Prugar- Ketling bo o nim mowa wpisał się również w historię Babic i Krzywczy. Do Babic przyjeżdżał do wujka-proboszcza ks. Wojciecha Prugara, który był jego opiekunem, wychowawcą, autorytetem oraz finansował jego studia prawnicze. Tu prowadził działalność niepodległościową, w 1914 r. założył Drużynę Bartoszową i nią kierował. A Krzywczę z 11 Karpacką Dywizją Piechoty bronił przed Niemcami w 13 IX 1939 r. O jego losach w obszernej biografii możemy przeczytać w książce pochodzącego z Babic Huberta Seńczyszyna pt. Generał dywizji Bronisław Prugar- Ketling. 

7 stycznia 2022 r. w krzywieckiej Etno-Izbie odbyła się promocja rzeczonej książki zorganizowanej przez p. Małgorzatę i Janusza Dachnowiczów. Autor w obszernym wystąpieniu przedstawił życiorys Generała z dużym naciskiem na jego związki z ziemią krzywiecką. Odsłonił również genezę i kulisy powstania pozycji, która wpisuje się w życzliwą pamięć o Generale, dla którego Polska była najważniejszym wymiarem życia.

 

Piotr Haszczyn

Zapraszamy na blog  - http://krzywcza.blogspot.com/

Szczegóły

 ŻYCZENIA ŚWIĄTECZNE 
      Z MIEJSCOWOŚCI BABICE, POŁANKI, SKOPÓW

Praca napisana przez uczniów

Szkoły Podstawowej w Babicach

pod kierunkiem P.Haszczyna.

Rok szkolny 2002/2003 

 

 

WIERSZYK

  

Byłem w kościele

widziałem wesele

Jak panna Maria dziecię trzymała

Ja to dziecię noszę

państwo o kolędę proszę.  

Agata Pytlowana

Nauczyłam się od taty.  

 

 

NA SZCZĘŚCIE NA ZDROWIE 

Na szczęście na zdrowie na tą wigilię

żeby wam się mnożyło

w każdym kątku po dzieciątku, a na piecku troje. 

Praca; Agata Pytlowana.

Źródło; Od dziadzia Bolesława Pytlowanego lat 73. 

 

 NA WIGILIĘ 

Niepojętna nowina rozchodzi się po świecie,

że Panna Maryja rodzi boskie dziecię.

Wszyscy się radują Gloria, Gloria.  

Niebieska brama się chwieje,

to boskie dzieciątko się śmieje.

Śmieje się matula kochana

 i karze winszować do samego rana. 

NAPISAŁA: Agnieszka Sosa

ŹRÓDŁO: Jacek Kurasz – od wujka  

 

 

WIGILIA ŚWIĄTECZNA. 

Nim gwiazdka zabłyśnie nim święta przeminą

Niech wam błogosławi Maryję z dzieciną.

Niech wam szczęście sprzyja a nowy rok pogodnie mija. 

Niech wam miło czas upływa wśród pogodnych świąt

Obowiązki własne kłótnie precz w kąt.

Cieszcie się Bożą Dzieciną, co przyszła na świat.

Przynieście jej nieszczęścia

Człowiek człowiekowi niech będzie jak brat.  

ŹRÓDŁO;MAREK ZALESKI. OD CIOC LAT 50

 

WIGILJA

Śliczna lelija w ogrodzie zakwita

Najświętsza Maryja Jezusa wita.

Witam cię Panie na to śniadanie,

będzie rybka z miodem

i orzechy dla waszej pociechy. 

Jezus maluśki pogubił pieluszki,

a ja te pieluszki znachodzę,

a was państwo o kolędę proszę.  

OD Marka Zaleskiego.

Napisała Anna Wojciechowska. 

 

WIGILIA   

Śliczna lilia w ogrodzie Zakwita

Panna Maryja Józefa wita, witaj witaj

Na śniadanie będzie rybka z miodem

nie umrzesz z głodu Pan Jezus malutki

pogubił pieluszki my  je pozachodzili,

gospodarzy o kolędę prosili.

Praca: Kamil Radio 

 

NA BOŻE NARODZENIE 

Śliczna lilia w ogrodzie zakwita,

Maryja Panna Józefa wita,

witam cię Panie na to śniadanie

będzie rybka z miodem i orzechy

dla waszej pociechy.

Pan Jezus maluśki pogubił pieluszki,

 ja te pieluszki znachodzę

i wam przynoszę

a was państwo o kolędę proszę.  

Maciej Wojdyło

Nauczyłem się od kolegi.

 

 WIGILIA 

Śliczna Lelija w ogrodzie zakwita

panna Maryja dzieciątko wita

witaj, że witaj na to śniadanko

będzie rybka z miodem

nie umorze głodem 

Pan Jezus malutki pogubił pieluszki

a ja te pieluszki poznoszę i o kolędę proszę. 

Praca: Paweł Lekki  

Źródło: Jadwiga Seńczyszyn

 

NA TRZECH KRÓLI

My jesteśmy trzej królowie

trzej królowie monarchowie

przybywamy od zachodu

i składamy dary Bogu

mirę, kadzidło, złoto. 

Od siostry Anny Fedyk

Ewa Fedyk.

 

WIERSZ 

Bóg w żłobie leży,

oto się raduje,

świat się weseli,

niebo się trynfuje,

wieczna monarcha,

król nad królami

leży wiązka siana

między bydlętami.

Boga mocy,

Boga proszę

życzę dużo zdrowia szczęścia,

a po stu letnim życiu koronę w niebie Amen.   

Od brata

Mirosława Kwasiżur.

Napisała Ewelina Kwasiżur.  

 

WIGILIA

Betlejemskie pole śpi

nad polem gwiazda lśni.

z nieba ku dolinie

jasny anioł płynie

i szczęśliwą głosi nowinę. 

Spoza siedmiu rzek i gór.

Jedzie złoty dwór

trzej królowie niosą

złoto mirę i kadzidło  

Praca: Jarosław Marzec.

Źródło: Nauczyłem się wiersza od Dziadka Józka Marca ma lat 64.  

 

NA WIGILIĘ   

Gdy pan Jezus się narodził to

Nie miał łóżeczka musiała go

Matka włożyć do łóżeczka

bo mieszkali w biednej szopce

Gdzie owieczki spali i tu właśnie

się narodził Jezus mały.  

Praca Łukasz Maślak

 

WIGILIA  

Nim gwiazdka zabłyśnie,

nim święta przeminą 

niech wam błogosławi Maryja z dzieciną,

Niech wam szczęście i zdrowie sprzyja,

a nowy 2OO3 rok spokojnie  mija. 

Od mamy Kazimiery Solik

Magdalena Solik  

 

WIGILIA

Niech ta gwiazdka Betlejemska, 

która świeci dziś o zmroku 

doprowadź was do szczęścia

w nadchodzącym nowym roku.  

Od mamy

Magdalena Solik    

 

NA WIGILIĘ   

 

Byłem w kościele,

Widziałem wesele,

Jak Panna Maryja trzymała dziecię,

A ja to dzieciątko noszę

i państwa o kolędę proszę  

Od kolegi ze Skopowa

Marcin Bugiel  

 

 

WIGILIA  

Betlejem, Betlejem wesoła nowina, anioł leci,

Gwiazda świeci,

panna rodzi syna, ubożuchne

Dary ubogich pasterzy bez ubranka

w garści sianka dzieciąteczko leży, a przez bóstwo

przez swoje ubóstwo, naucza iść życia

drogi z miłosierdziem dla ubogich.  

Nauczyłem się od mamy

Napisał Marek Jureczko

 

 

WIERSZYK

Byłem w kościele widziałem wesele.

Jak panna dziecię trzymała.

Ja to dziecię noszę.

Państwo o kolendę proszę. 

Buś Mariusz

Nauczyłem się od taty.   

 

WIGILIA  

W stajni na sianku Jezusek mały ,

a nad nim się modli aniołek biały.

Matka Boska w białej sukience

nad swym dzieciątkiem wyciąga ręce.

Gwiazda północy śliczna lilija

Panna Maryja dziecię powija. 

W ten dzień radosny Boga chwalimy.

I o kolędę państwa prosimy!

Wiwat, wiwat już idziemy za kolędę dziękujemy! 

NAPISAŁA-Marzena Błońska.

ŹRÓDŁO-Mateusz Chruścicki -z gazety

 

NA WIGILIĘ

 

Betlejemskie pole śpi

 nad pole gwiazda lśni.

Z nieba ku dolinie jasnej

Anioł płynie

 i szczęśliwe Głosi dni. 

Spoza siedmiu rzek i gór.

Jedzie, jedzie złoty dwór

Trzej królowie jadą złoto

Mirrę kładą.

Pastuszy ich wita chór.   

Praca: Miłosz Buć

Źródło: Józef Buć     

 

WIERSZ   

Nim gwiazdka zabłyśnie

Nim święta przeminą

Niech wam Maryja z Dzieciną błogosławi

Niech wam zdrowie sprzyja

i nowy rok 2002 radośnie mija.   

Źródło; Z kartki świątecznej .

Praca Natalia Kołcz Od Cioci  

 

 NA WIGILIĘ   

Nim gwiazdka zabłyśnie,

Nim święta przeminą,

Niech wam błogosławi,

Maryja z dzieciną,

Niech wam szczęście sprzyja,

A nowy rok pogodnie mija. 

Praca: Piotr Jurkiewicz,

Od - Marka Zaleskiego    

 

 

NA WIGILIĘ 

Jak obyczaj każe stary

według ojców naszej wiary

Pragnę złożyć wam życzenia

w dzień Bożego Narodzenia.

A ta gwiazda betlejemska

która świeci wam o zmroku

Niech prowadzi was do szczęścia

w nadchodzącym nowym roku.  

Praca: Piotr Jurkiewicz

Od babci 

 

 

NA WIGILIĘ  

Staropolskim obyczajem,

kiedy w wigilię gwiazda wstaje,

Rok zaś cyfrę zmienia,

wszyscy wszystkim ślą życzenia,

Przy tej pięknej sposobności

 i ja życzę wam radości,

Żeby się darzyło,

z roku na rok lepiej było.   

Wierszyk z kartki świątecznej

Skopów Przemysław Mezgier      

 

NA WIGILIĘ  

Wstańcie, wstańcie państwo mili,

Bóg się rodzi w każdej chwili,

Złota gwiazda płonie

co zaświeciła w dalekiej stronie,

Pośpieszcie wszyscy do stajenki,

Gdzie Bóg zrodzony z przeczystej panienki,

Aniołowie go witają

gloria , gloria mu śpiewają.  

Od kolegi

Skopów Przemysław Mezgier 

 

NARODZINY JEZUSA  

Kiedy się narodził Pan Jezus maluśki

zajaśniała śliczna gwiazda noc daszkiem stajenki

Wierni trzej Królowie gdy ją zobaczyli,

że narodził się Pan Jezus, w tym się domyśli

Wzięli podarunki i ruszyli w drogę by pokłonić się dzieciątku,

które było Bogiem mały

Jezus do nich wyciągnął rączkę

mój synek was bardzo kocha powiedziała Matka Święta 

Napisała  KAROLINA WOLARZ.

Źródło: HALINA LACH LAT 40 Od KAMILA LACHA   

Szczegóły

Cały rok 1998 był w historii krzywieckiej parafii wyjątkowy, gdyż 17 II został ogłoszony przez dziekana dubieckiego Rokiem Jubileuszowym. Tego dnia 600 lat wstecz powstała w Krzywczy parafia, jedna z pierwszych w nowoutworzonej kilka lat wcześniej diecezji przemyskiej. To czas wielu przedsięwzięć materialnych i duchowych, ale o tym możemy poczytać w Biuletynie wydawanym z tej okazji.[Biuletyn KLIKNIJ]

8 IX 1998 r., podczas odpustu parafialnego, to kulminacja Roku Jubileuszowego. W tym dniu przybył do parafii ks. abp Józef Michalik i odprawił oraz wygłosił homilię z okazji jubileuszu. Przybyło też wielu księży, którzy pracowali w parafii oraz z dekanatu dubieckiego i innych gości. Kościół chyba po raz ostatni pękał w szwach, bo zgromadziła się cała parafia od Reczpola po Ruszelczyce i od Średniej po Kupną.

Wydarzenie to zarejestrował na kasecie VHS Ryszard Pinda. Kilka lat temu on też przekazał mi zarejestrowane to wydarzenie w formacie cyfrowym. 

Film chociaż w nie najlepszej jakości jest już dziś bardzo wartościowy. Bowiem utrwalił ludzi, którzy wtedy jeszcze żyli z proboszczem parafii ks. Stanisławem Sroką na czele. Wiele osób może się na kadrach filmu odnaleźć jako dzieci lub młodzież. Wzruszającym wydarzeniem jest utrwalony obraz procesji z wieloma feretronami, to na pewno ostatnia taka procesja. Warto przypomnieć sobie mocny śpiew ludzi, wygląd kościoła i jego wystrój.

Film jest podzielony na cztery części po około 30 min. każda.

Piotr Haszczyn [grudzień 2021]

 

Część 1

https://www.youtube.com/watch?v=SoODJan_7Vo

Część 2

https://www.youtube.com/watch?v=FfAVROkg0gs 

Część 3

https://www.youtube.com/watch?v=6I3Hi30rqiY 

Część 4

https://www.youtube.com/watch?v=52umqU_vVRo

 

Zapraszamy na blog  - http://krzywcza.blogspot.com/

Szczegóły

Wydarzeniem roku 1936 był Kongres Eucharystyczny, który odbył się w Przemyślu. Jedna z relacji opowiada o tym jak dziatwa szkolna z nauczycielką z Reczpola udała się wozami [oczywiście z kołami drewnianymi] na główną uroczystość do Przemyśla. Udział w uroczystości był ważny, ale po Kongresie zadaniem dla duszpasterzy i wiernych było rozwijanie kultu Serca Pana Jezusa. Stąd też prawie w każdej miejscowości, przy tej okazji, budowano kapliczkę, w której umieszczano obraz Serca Pana Jezusa z tekstem: Poświęcenie Boskiemu Sercu Zbawiciela Gromady i tu była nazwa miejscowości.

Z tej okazji wybudowano kapliczkę w Krzywczy [koło cmentarza], w Reczpolu dwie i w Średniej i może gdzieś jeszcze.

Na Reczpolu ludzie zdążyli się przy tej okazji porządnie pokłócić. Zebrano pieniądze na kapliczkę i wtedy rozgorzała dyskusja, gdzie ją wybudować w Górnej czy Dolnej części Reczpola. Kłótnia trwała chwilę wreszcie ustalono, że Góra Reczpola wybuduje swoją, a Dół swoją kapliczkę tak też się stało. Inaczej było w Średniej tu w górnej części miejscowości ludzie żyli w takiej zgodzie, że Rusin razem z Polakami wybudowali, jakbyśmy dziś powiedzieli Kapliczkę Ekumeniczną. Zakupili przy tej okazji obraz i poświęcili Gromadę Boskiemu Sercu Zbawiciela. Potwierdzeniem tego faktu jest informacja na karteczkach po prawej stronie obrazu w języku ruskim, po lewej w języku polskim.

Kapliczka w Średnie, typ - murowana wnękowa, wybudowana na planie kwadratu z kamiennym fundamentem i ceglaną nadbudową o wysokości ok. 2,5 m, zwieńczona dachem dwuspadowym, kryta czerwoną dachówką. Przez wiele dziesiątek lat kapliczka była otoczona kultem i opieką mieszkańców tej części miejscowości. Niestety lata płynęły, a dla ozdoby posadzono obok kapliczki świerki, które okazały się dla niej nieszczęściem. Korzenie jednego z nich  podniosły ją na tyle, że coraz bardziej się przechylała. W 2019 r. Urząd Gminy z wójtem na czele obiecywał jej remont. Jednak Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wyraził zgody na wybudowanie jej od nowa, ale jedynie na remont. Ten problem był ponad możliwości techniczne urzędu. Ale niespodziewanie we wrześniu powoli daszek kapliczki „z niewiadomych powodów” zaczął się walić, a 18 września 2021 "Krzywa kapliczka" w Średniej nie miała już dachu.

O tym fakcie informowałem na profilu Krzywcza Trzy Kultury na facebooku, wysłałem też pismo do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z prośbą o wyjaśnienie sytuacji. Ponieważ z uzyskanych informacji wynikało, że władze są chętne do remontu, właściciel posesji nie robił przeszkód, ale Wojewódzki Konserwator Zabytków czyni w tej kwestii jakieś przeszkody [Remont, a nie budowa od nowa]. Nie wiem ile było w tym mojej zasługi, ale ostatecznie dość szybko zdecydowano, że kapliczka zostanie rozebrana i postawiona w innym miejscu.

  

Do prac przystąpiono natychmiast, pod koniec września kapliczka była już rozebrana. Jednak nie poszło łatwo. Okazało się, że poza dachem pozostała część była w bardzo dobrym stanie. Robotnicy nieźle się napracowali, by ją wyburzyć. Fakt ten potwierdza, że nie dokonano właściwej oceny stanu obiektu i zbyt pochopnie zdecydowano o jej rozebraniu. Ale stało się trudno.

Budową nowej kapliczki na podstawie obszernej dokumentacji podjął się pan Jan Klimko z Reczpol, a pomagali mu Ireneusz Sitniki i  Piotr Iwaszko ze Średniej. Kapliczkę na betonowym fundamencie wybudowano przede wszystkim z pustaka. Użyto również część kamieni ze starej kapliczki. Ekipa Budowlana Urzędu Gminy Krzywcza wykonała prace budowlane bardzo solidnie z wiernym odtworzeniem poprzedniej konstrukcji. Zaś prace wykończeniowe, wykonał pan Marcin Wojdyło: tzn. tynkowanie, malowanie, konstrukcja dach, układanie kostki inne prace wykończeniowe. Trzeba dodać, że był wspomagany zachętą i pomocą fizyczną przez mamę panią Irenę Wojdyło, która też przez wiele lat opiekuje się kapliczką. Dach został pokryty odczyszczoną dachówką ze starej kapliczki, a efekt bardzo dobry – wierna replika starej kapliczki. Dla podkreślenia tego na tylnej ścianie obiektu napisano dwie daty 1936 [Napis na starej kapliczce] i 2021.

 

Na koniec trzeba podziękować Urzędowi Gminy w Krzywczy z panem wójtem na czele, że kapliczka stoi. Również należy podziękować budowniczym, że w szybkim tempie z wielkim zaangażowaniem i pietyzmem przystąpili do jej odbudowy i niech stoi jak najdłużej Ekumeniczna Kapliczka – Bogu na chwałę ludziom na pożytek.

 

Piotr Haszczyn [grudzień 2021]

Za przekazane informacje i zdjęcia dziękuję pani Iwonie Świgoń.

Zapraszamy na blog  - http://krzywcza.blogspot.com/

Szczegóły

Zbliża się kolejna rocznica obchodów Święta Odzyskania Niepodległości. Jak co roku, jak Polska długa i szeroka odbędą się uroczystości, akademie pochody i imprezy towarzyszące. Zapewne i w Krzywczy oraz na terenie naszej Gminy będą imprezy przypominające tą dziejową rocznicę. Ostatnio natrafiłem na ciekawe materiały, jak ta rocznica była obchodzona w naszej miejscowości w okresie przedwojennym. Chociaż już w okresie zaborów uroczystości patriotyczne również się odbywały. Pisałem o tym w artykule pt. Obchód Narodowy sprzed ponad 100 laty. Pierwsza zachowana relacja obchodów jeszcze Święta Zmartwychwstania Polski pochodzi z roku 1928 r. oto jej krótki opis:

Obchody w dniu 10 XI 1928 r. rocznicy Zmartwychwstania Polski. W programie nabożeństwo w kościele i zasadzenie drzewek wolności, przez dzieci szkole przed południem, zaś po południu pochód głównymi ulicami Krzywczy i przedstawienie, które odbędzie się na organistówce. Jako punkt.

I Krótkie słowo wstępne.

II Wykład demonstrowany - teksty z pisemka szkolnego "Płomyk".

III Pieśni narodowe i deklamacje.

IV Żywy obraz - Modlitwa po Zmartwychwstaniu Polski.

V Krakowiak na 4 pary jako na zakończenie.

Postanowiono zaprosić: ks. Władysława Soleckiego, P. Bocheńskiego, P. Gustawa Rydza, P. Franczaka i P. Nessela

 

Bardzie rozbudowane, bo trzydniowe uroczystości odbyły się w roku 1933. Oto jej relacja:

 

Postanowiono, iż uroczysty obchód rocznicy Odzyskania Niepodległości Państwowej, zacznie się 10 listopada wieczorem capstrzykiem zorganizowanym przez młodzież Związku Strzeleckiego, w którym ma wziąć udział młodzież szkolna. [ Na zdjęciu uczniowie Szkoły w Krzywczy z nauczycielami]

W dniu 11 listopada odbędzie się uroczyste nabożeństwo w świątyniach obydwu obrządków. Podczas nabożeństwa w kościele pieśni chóralne wykona miejscowa młodzież wraz z liczną dziatwą szkolną. Bezpośrednio po nabożeństwie wszystkie dzieci szkolne wezmą udział w defiladzie, którą urządzą miejscowe organizacje pod przewodnictwem Związku Strzeleckiego. Defilada przejdzie pod budynek szkolny, gdzie pod strojnie przybranym portretem Marszałka Józefa Piłsudskiego wygłoszone będą przemowy, deklamacje oraz śpiewy. Poranek ten będzie urządzony staraniem dziatwy szkolnej członków Strzelca dla szerokiej publiczności.

W niedzielę 12 listopada wieczorem odbędzie sie koncert z okazji rocznicy. Akademia urządzona również staraniem dzieci szkolnych.

Na program akademii złożą się następujące punkty:

1.Słowo wstępne przygotowane przez starszą uczennicę.

2.Deklamacja chóralna wykonywana przez uczniów kl.V.

3.Obrazek sceniczny wykonywany przez dzieci kl.II.

4.Śpiew chóralny dzieci szkolnych.

5.Gimnastyka rytmiczna uczennice kl.II.

6.Sztuczka sceniczna starszych dzieci.

7.Marsz w strojach narodowych, odtańczony przez dzieci starszych roczników.

8.Żywy obraz.

9.Odśpiewanie roty

 

Patrząc z perspektywy czasu nie łatwo dojść do wniosku, że dzisiejsze uroczystości wypadają bardzo blado do tych sprzed lat. Zapewne jednym z powodów jest fakt, że nie doceniamy wagi niepodległości, spowszedniała wielu, ale czy została nam dana na zawsze?

Piotr Haszczyn [listopad 2021]

Zapraszamy na blog  - http://krzywcza.blogspot.com/

Szczegóły

Jest rok 1968 i kto by pomyślał, że ponad pół wieku temu w krzywieckiej świetlicy odbyła się profesjonalna wystawa prac plastycznych  zorganizowana przez Muzeum Ziemi Przemyskiej. Wydarzenie wielkiej wagi, ale jak podkreślił Antoni Kunysz zabrakło przedstawiciela Gminnej Rady Narodowej. Ale jak doszło do tej wystawy otóż jedna z malarek Olga Ardan Była związana więzami rodzinnymi z wieloletnia poczmistrzynią Antoniną Baran z tego względu była dość częstym gościem w Krzywczy. Z czasem na "letnisko" do Krzywczy przyjeżdżała całkiem spora grupa artystów plastyków, która wypoczywając uwieczniała w różnych technikach, krajobrazy, obiekty sakralne i starą zabudowę Krzywczy oraz okolicznych wiosek. Jak możemy wyczytać w cytowanym artykule, który w całości można przeczytać poniżej, w wystawie poplenerowej były prezentowane prace następujących artystek: Olgi Ardan, Ewy Grzybowskiej, Jadwigi Chomickiej- Krajewskiej i Janiny Walas. Tak do końca nie udało mi się ustalić, gdzie znajdują się prace z tej wystawy. Kilkanaście jest w prywatnych zbiorach mieszkańców Krzywczy, a reszta być może  w Muzeum Ziemi Przemyskiej. Jak na razie po wystawie poplenerowej w Krzywczy możemy przeczytać artykuł i zobaczyć zdjęcie przed drzwiami świetlicy. Przy okazji przypominam biografie artystek związanych mocno z Krzywczą Olgę Ardan i Janinę Walas.

 

 

Piotr Haszczyn [listopad 2021]

Zapraszamy na blog  - http://krzywcza.blogspot.com/

Szczegóły

Kilka lat temu ukazała się ciekawa publikacja Tomasza Tomaszka z Politechniki Rzeszowskiej pt. Ikonostas cerkwi w Babicach (Gmina Krzywcza) - Analiza konserwatorska.

Praca zawiera opis ikonostasu z babickiej cerkwi, opis i zdjęcia ikon oraz stan ich zachowania Czytaj

Szczegóły

Jakieś 15 lat temu pan Jan opowiadał mi historię Domu Ludowego z czasów II wojny światowej. Nie do końca wykończony budynek przejęli Niemcy wykończyli wnętrza i urządzili w nim kantynę wojskową. Żołnierze zwyczajnie przyjeżdżali się rozerwać i wykapać gdyż w piwnicach świetlicy została urządzona łaźnia. Snując swoją opowieść dalej opowiadał pan Jan o tym jak jeden z żołnierzy niemiecki, Ślązak o nazwisku Ceplik wymalował na świetlicy dwa samoloty.

Owszem historię wysłuchałem, zrobiłem notatki, ale tak do końca nie wierzyłem, aż do czasu gdy w albumie, który udostępniła mi pani Teresa Kotkowska nie znalazłem zdjęcie Domu Ludowego z okresu wojny, na którym widać, jak byk dwa niewielkie samoloty na ścianie obok wejścia od strony cerkwi. Nadto przy drzwiach widniej również wymalowana flaga okupanta niemieckiego. Również na froncie budynku nad oknem widnieją dwa rysunki, które trudno zidentyfikować ze względu na jakość fotografii.

 

Piszę o tym dlatego, że od niedawna popularną forma utrwalania wydarzeń historycznych są murale i deskale. Niedawno powstały takowe w Przemyślu, Birczy i Dubiecku. Któż, by pomyślał, że ponad 80 lat temu i Krzywcza miała swoje murale, które prawdopodobnie po wojnie ze względu na ich propagandowy charakter zostały skute lub zamalowane.

 

Piotr Haszczyn [sierpień 2021]

Zapraszamy na bloga www.krzywcza.blogspot.com

Szczegóły

Michał Chorążykiewicz, syn Jakuba i Anny z d. Pantuła, ur. 10 października [lub 13 listopada] 1904 roku w miasteczku Krzywcza k. Przemyśla. Ożenił się ok. roku 1929 z Józefą z domu Orłowska ur. 8 października 1908, z która miał czwórkę dzieci: Jana, Marię, Józefa, Jarosławę. Wykształcenie podstawowe. Jako mistrz  bednarski, zajmował się produkcją beczek i innych akcesoriów drewnianych, co było głównym źródłem utrzymania rodziny. Mieszkał w Krzywczy okolice dzisiejszych zabudowań p. A. Benedyka. We wrześniu 1939 roku służył w 5 pułku strzelców podhalańskich i brał udział w walkach z Niemcami w okolicach Pińczowa. 18 IX 1939 r. trafił do niewoli sowieckiej w Tarnopolu i umieszczony go w  obozie jenieckim w Trzebiatówce, następnie przeniesiony do obozu NKWD w Równem skąd ucieka w październiku 1939 r. Po kilku tygodnia dociera do Chyrzynki, gdzie ukrywa się u gajowego, z którego widać było jego rodzinny dom. Czekał aż na Sanie stanie lód i będzie mógł przejść do Krzywczy. Nocami wychodził z ukrycia, by zbadać kiedy przechodzą patrole radzieckie i przygotować się do sforsowania Sanu. Podczas takiego wyjścia został rozpoznany przez kogoś [Najprawdopodobniej był to nauczyciel Matyjas], który za nim krzyknął: Cześć Michaś. Jeszcze tej samej nocy 21 XII 1939 r. sowieci otoczyli leśniczówkę i schwytali Michała Chorążekiwicza. Pierwotnie osadzi go w zamku w Krasiczynie, gdzie na następny dzień w sali śledczej usłyszał zarzut szpiegostwa i próby nielegalnego przekroczenia granicy. Po tygodniowych przesłuchaniach z torturami został przewieziony do obozu tymczasowego w Przemyślu w dzielnicy Wilcze, gdzie był ponownie przesłuchiwany i ostatecznie stanął przed sądem otrzymując wyrok 10 lat w Gułagu. Gajowy i jego rodzinę za ukrywanie go również wywieziono na Sybir.

Karę odbywał w Poprawczym Obozie Pracy w miejscowości Jarcewo w Republice Komi. Po „amnestii”, 20 września 1941 roku w m. Tockoje, wstępuje do Armii Polskiej. Po ewakuacji do Iraku, w sierpniu 1941 roku, zostaje przydzielony do 301 kompanii, 10 baonu saperów, 2 Korpus Polski w randze kaprala.

Pod Tobrukiem spotkał Michała Sobola i Pawła Orłowskiego kolegów z Krzywczy, którzy również przeszli szlak przez Sybir i służyli w Armii Andersa. Radość była bardzo duża, przez trzy dni wspominali Krzywczę, Sybir, drogę do polskiego wojska. Później już się nie spotkali.

Michał Chorążykiewicz brał udział w walkach we Włoszech — w bitwach o Monte Cassino i Ankonę, w walkach w Apeninach i w bitwie o Bolonię. Do Polski powrócił z Włoch z m. Cervinara w lutym 1946 roku. Wrócił do rodzinnej Krzywczy i rodziny, która na niego czekała. Niestety nie czekało tu go nic dobrego. Początkowo inwigilowany i szykanowany przez Służbę Bezpieczeństwa, następnie w 1947 r. ze względu na wyznanie greckokatolickie został wywieziony do Głogowa, gdzie mieszkał do śmierci 6 sierpnia 1983 roku. Tam też został pochowany.

Za zasługi wojenne został odznaczony: Krzyżem Pamiątkowym Monte Cassino Nr 40083, Medalem „Za Udział w Wojnie Obronnej 1939”, Medalem Wojska oraz otrzymał odznaczenia brytyjskie: War Medal 1939-1945, The 1939-45 Stan, Italy Star, Defence Medal.

Piotr Haszczyn [lipiec 2021]

Zapraszamy na bloga www.krzywcza.blogspot.com

Szczegóły

Kilka lat temu otrzymałem od pani Wilhelminy Skubisz z Babic Plan Sytuacyjny Rejony Posterunku Policji Państwowej w Krzywczy. Mapa wykonana odręcznie na papierze formatu A4 z zachowaniem sztuki kartograficznej w skali 1:3500. Jak mogła znaleźć się w Babicach skoro tam w okresie przedwojennym był osobny rejon policyjny. Wykonawcą był prawdopodobnie Adam Köhler, który w latach 1921-25 pracował na krzywieckim posterunku, a następne 10 lat pracował w Babicach i tam z nim przywędrowała. Podejrzenie jak najbardziej możliwe, ale nie pewne.

A sama mapa ma kilka ciekawych elementów, przede wszystkim kilka nazw, przysiółków, które w chwili obecnej nie są używane. A, że mapa jest ostemplowana pieczątkami Starosty Przemyskiego i Państwowej Komendy Policji w Przemyślu staje się dokumentem urzędowym.

I tak idąc od zachodu od strony Babich wymieniony jest przysiółek Ruszelczyce Średnie a od strony Krzywczy Ruszelczyce Folwark. Idąc dalej w kierunku Przemyśla tam, gdzie większość myśli że jest Krzywiecka Góra, jest pradawna nazwa Kijów. W rejonie Reczpola wymienione są dwa przysiółki Babia Rzeka i Chałupki Chołowickie.

Za Sanem w miejscu gdzie dziś jest przysiółek Diachy lub Na Szwedach, chociaż ten drugi przysiółek jest znacznie bliżej Babic znajduje się Wróblik. Z tej strony rzeki są jeszcze znane miejscowości do dziś Chyrzyna, Chyrzynka i Chołowice.

Analizując mapę w kierunku Woli Krzywieckiej i Średniej wymieniana są przysiółki znane do dziś Gawron i Celinów [Nazwa przedwojennego nadleśnictwa], oraz Świst, który współcześnie się nie używa.

Dodatkowym ważnym elementem mapy jest sieć przewodów elektrycznych na terenie Rejonu Posterunku w tym okresie. A, co była w Krzywczy elektryczność już przed 1939 r., ale tylko dla nielicznych.

Zapewne mapa nie była wykorzystywana na co dzień. Policjantom pracującym na posterunku nie była ona potrzebna. Teren znali na pamięć, zapewne każdą ścieżkę, każdy dom, ale pewnie ze względów formalnych taka mapa musiała być.

I tylko, żal, że przed 1939 r. na terenie naszej Gminy były dwa posterunki Policji, a dziś nie ma żadnego.

Piotr Haszczyn [Lipiec 2021]

Zapraszamy na bloga www.krzywcza.blogspot.com